قلع

قلع (Tin)

قلع با نماد شیمیایی Sn فلزی به رنگ سفید ـ نقره‌ای، براق، چکش‌خوار و کاملاً بلورین است. این فلز در دماهای مختلف دارای ساختار بلوری متفاوتی می‌باشد؛ به‌طوری‌که در دماهای بالاتر از 13.2 درجه سانتی‌گراد ساختار تتراگونال و در دماهای بالاتر از 161 درجه سانتی‌گراد ساختار اورترومبیک از خود نشان می‌دهد. یکی از ویژگی‌های شاخص قلع، ایجاد صدای خاص هنگام خم شدن است که ناشی از شکست شبکه بلوری آن بوده و با عنوان Tin Cry شناخته می‌شود.

قلع در برابر آب مقطر و آب شیر واکنش‌پذیر نیست، اما با اسیدهای قوی، بازها و نمک‌های اسیدی وارد واکنش می‌شود. این فلز به‌آرامی با آهن پیوند برقرار می‌کند و به همین دلیل به‌طور گسترده به‌عنوان پوشش محافظ برای فولاد، سرب و روی به‌منظور جلوگیری از خوردگی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

قلع در برابر خوردگی ناشی از آب دریا، آب لوله‌کشی و آب مقطر مقاومت بسیار خوبی دارد، اما در مجاورت اسیدهای قوی و محیط‌های قلیایی دچار خوردگی می‌شود. در حضور اکسیژن محلول، قلع می‌تواند به‌عنوان کاتالیزور عمل کرده و سرعت برخی واکنش‌های شیمیایی را افزایش دهد. این فلز قابلیت جلادهی بالایی داشته و به همین دلیل برای پوشش‌دهی سطوح و جلوگیری از فرسایش و واکنش‌های شیمیایی ناخواسته به‌کار می‌رود. قلع در دمای محیط انعطاف‌پذیر است اما در دماهای بالا رفتار شکننده از خود نشان می‌دهد.

روش تولید قلع

استخراج و تولید قلع از سنگ‌های معدنی معمولاً در دو مرحله اصلی انجام می‌شود. در مرحله نخست، سنگ معدن تحت فرآیند تغلیظ قرار می‌گیرد که طی آن کانی‌های باطله از کانی‌های فلزی جدا شده و کنسانتره‌ای غنی از ترکیبات قلع به‌دست می‌آید.

در مرحله دوم، کنسانتره که عمدتاً شامل ترکیبات اکسیدی است، در کوره حرارت داده شده و احیا می‌شود. محصول این مرحله، مذاب قلع حاوی ناخالصی‌هاست. در نهایت، عملیات خالص‌سازی به روش الکترولیز انجام شده و خلوص فلز قلع تا حدود 99.96 درصد افزایش می‌یابد.

آلیاژها و کاربردهای قلع

قلع و آلیاژهای آن کاربردهای بسیار گسترده‌ای در صنایع مختلف دارند که از مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

لحیم‌کاری قلع

فلزات چاپ

آلیاژهای زودگداز

آلیاژ پیوتر (قلع–سرب)

برنز (قلع–مس)

مفرغ (قلع–سرب)

آلیاژهای یاتاقانی (فلز سفید)

فسفر برنز

آلیاژ قلع–نیوبیوم در دماهای پایین خاصیت ابررسانایی دارد و در تولید رساناهای مغناطیسی و ایجاد میدان‌های مغناطیسی قوی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

یکی از مهم‌ترین مصارف قلع، پوشش‌دهی ورق‌های فولادی جهت تولید قوطی‌های کنسرو مواد غذایی است که سهم قابل‌توجهی از مصرف جهانی این فلز را به خود اختصاص می‌دهد. به‌طور تقریبی:

39٪ در تولید ورق‌های حلبی

24٪ در لحیم‌کاری

14٪ در تولید آلیاژهای مهم مانند برنز، مفرغ و آلیاژهای پوششی

9٪ در پوشش‌دهی ورق‌های آهنی

آنالیز شیمیایی قلع موجود در بازار

Sn: 99.9% Min

Pb: 0.036% Max

As: 0.017% Max

Sb: 0.012% Max

Fe: 0.007% Max

Ni + Co: 0.005% Max

Bi: 0.004% Max

In, Cu: 0.01% Max

Al, Zn, Cd, S: 0.001% Max

نحوه عرضه

قلع مطابق درخواست مشتری و به هر میزان، به‌صورت برش‌خورده توسط شرکت آمیژه مواد آسیا قابل عرضه می‌باشد.